!i

Euthanasie - levenseinde

Bij een ongeneeslijke ziekte met ondraaglijk lijden, heb je het recht om euthanasie te vragen. Bij euthanasie treedt een arts op - op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt - om het leven op een humane wijze te beëindigen met respect voor de wensen en rechten van de patiënt.

Binnen Az Damiaan is een beleid inzake euthanasie van kracht op basis van de wettelijke eisen.

Bij vragen over beslissingen rond het levenseinde en meer specifiek rond euthanasie kunt u beroep doen op de verpleegkundigen en artsen in het ziekenhuis of het Palliatief Support Team.

Kunnen zij uw vraag niet direct oplossen, dan zullen zij uw vraag aan een multidisciplinair team voorleggen en u daarna op de hoogte brengen van het antwoord.


Wilsverklaring euthanasie

  • Dit is een verklaring waarin iemand aangeeft euthanasie te wensen in geval van een onomkeerbare comateuze toestand (dus niet bij andere vormen van wilsonbekwaamheid zoals bvb dementie, hersentumor…).
  • De verklaring is ondertekend door de aanvrager en werd gedateerd.
  • Er zijn twee meerderjarige getuigen die de verklaring mee ondertekenen. Zij bevestigen enkel dat de wilsverklaring vrij en bewust werd opgesteld. (Eén van de getuigen mag geen materieel belang hebben bij het overlijden). Ook de eventueel aangeduide vertrouwenspersoon tekent mee.
  • Is slechts 5 jaar geldig (moet om de 5 jaar hernieuwd worden).  Er is één uitzondering: indien de verzoeker in de loop van de 5-jarige termijn wilsonbekwaam zou worden en hierdoor niet langer bij machte zou zijn het document te herbevestigen, blijft het van toepassing. Men gaat in deze situatie uit van de persoon zijn laatst gekende wil.
  • Een arts kan de uitvoering van euthanasie weigeren.
  • Kan kosteloos bij de gemeente geregistreerd worden.  De dienst Burgerzaken voegt de documenten toe aan een nationale elektronische databank die consulteerbaar is door artsen (24/24u, 7/7d).  

Voorwaarden voor een 'Actueel verzoek tot euthanasie'

Een actueel verzoek tot euthanasie is een verzoek dat pas wordt geschreven wanneer er sprake is van een euthanasieprocedure die actueel gestart wordt, en valt dus te onderscheiden van de voorafgaande wilsverklaring euthanasie. Dit brengt met zich mee dat het actueel verzoek niet lange tijd op voorhand kan zijn opgemaakt.

Aan het verzoek tot euthanasie werden door de wetgever materiële en procedurele voorwaarden gekoppeld:

Materiële voorwaarden

Er moet voldaan zijn aan de wils- en handelingsbekwaamheidsvereisten (onderscheid meerderjarig/minderjarig).

De aanvrager treft een ernstige en ongeneeslijke, door ongeval of ziekte veroorzaakte aandoening, die een aanhoudend en ondraaglijk, niet te lenigen fysiek of psychisch lijden veroorzaakt.

Het verzoek van de patiënt wordt schriftelijk geformuleerd en betreft een vrijwillig, weloverwogen, herhaald en duurzaam verzoek.  Het verzoek dient daarbij eigenhandig te worden geschreven, op eender welk stuk papier (bv. bierviltje) en moet minimaal bevatten:

  • ‘ik wil euthanasie’.
  • De datum van het verzoek.
  • De naam en handtekening van de aanvrager.

Indien de patiënt hiertoe niet meer in staat is (bv. door verlamming, zwakte,…) mag een ander dit verzoek opmaken op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt, waarbij:

  • De ander geen materieel belang mag hebben bij het overlijden van de patiënt (m.a.w. geen erfgenaam mag zijn).
  • Het verzoek wordt  geschreven vanuit de derde persoon en opgemaakt in aanwezigheid van patiënt en behandelde arts.
  • De arts voorziet in een medisch attest waarin beschreven wordt waarom de patiënt het verzoek zelf niet kan neerpennen én waarin ook de naam van de opmaker van het verzoek vermeld wordt (www.leif.be).

Procedurele voorwaarden

Voor alle euthanasieverzoeken:

  • Informeren van de patiënt en voeren van dialoog.
  • Raadplegen van een andere arts (arts-consulent).
  • Bespreking met het verplegend team en een eventueel gesprek met naasten en derden.

Bijkomende voorwaarden voor niet-terminale meerderjarige of ontvoogde patiënten:

  • Tweede consult.
  • Wachttermijn van minimum één maand.

Het verzoek maakt onlosmakelijk deel uit van het medisch dossier en kan tijdens eender welke fase van het verzoek worden herroepen.

Meer informatie bij de Federatie Palliatieve Zorg Vlaanderen: www.delaatstereis.be